Αίτια και λύσεις στα προβλήματα σύλληψης

Αίτια και λύσεις στα προβλήματα σύλληψης

Πιθανά προβλήματα

Η δυσκολία που αντιμετωπίζει ένα ζευγάρι στο να επιτύχει την επιθυμητή σύλληψη, μπορεί να οφείλεται είτε σε κάποιο πρόβλημα της γυναίκας είτε σε πρόβλημα του άντρα, χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο η δυσκολία να οφείλεται και στους δύο. Συνήθως για τις γυναίκες η διαταραχή εντοπίζεται στην ωορρηξία ή στις σάλπιγγες ενώ στους άντρες στην ποιότητα του σπέρματος. Όταν αναφερόμαστε σε διαταραχές της ωορρηξίας εννοούμε ότι κάποια παθολογική κατάσταση δημιουργεί δυσαρμονία στην απελευθέρωση του ωαρίου. Πιθανές αιτίες για τη διαταραχή αυτή είναι οι πολυκιστικές ωοθήκες, η μη φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς, η αύξηση της προλακτίνης στον οργανισμό της γυναίκας αλλά και η ανεπάρκεια των ωοθηκών. Συνηθέστερη αιτία πάντως για τις διαταραχές ωορρηξίας είναι οι πολυκυστικές ωοθήκες, μια κατάσταση που γίνεται αντιληπτή με μια απλή εξέταση υπερήχου. Οι πολυκυστικές ωοθήκες, δημιουργούν διαταραχές στην περίοδο αλλά και στην ωορρηξία.

Μια συνηθισμένη, επίσης, αιτία για τη δυσκολία της γυναίκας να συλλάβει είναι τα προβλήματα που παρουσιάζονται στις σάλπιγγες. Οι σάλπιγγες έχουν να επιτελέσουν μια ιδιαίτερη λειτουργία καθώς σε αυτές γίνεται η ένωση του σπερματοζωαρίου με το ωάριο και για το λόγο αυτό πρέπει να είναι ανοιχτές όταν το ωάριο πέφτει από την ωοθήκη κατά τη διάρκεια της ωορρηξίας. Εντούτοις συχνά οι σάλπιγγες παραμένουν αδρανείς εξαιτίας κάποιας φλεγμονής ή λόγω κάποιας επέμβασης που έχει πραγματοποιηθεί στην κοιλιά της γυναίκας και έχει επιβαρύνει τη λειτουργία τους. Αν, επομένως, είτε λόγω της φλεγμονής είτε λόγω συγκέντρωσης υγρών σε αυτές, οι σάλπιγγες δεν παραμένουν ανοιχτές, τότε καθίσταται ανέφικτη η ένωση του σπερματοζωαρίου με το ωάριο.

Η ενδομητρίωση είναι μία ακόμη αιτία που ενδέχεται να προκαλεί τις δυσκολίες στη γονιμοποίηση της γυναίκας. Κατά την ενδομητρίωση, μια μεμβράνη που κανονικά βρίσκεται μόνο στο εσωτερικό της μήτρας, αρχίζει να εμφανίζεται και σε σημεία εκτός μήτρας, όπως είναι οι ωοθήκες. Η ενδομητρίωση γίνεται αντιληπτή καθώς προκαλεί πόνους τόσο κατά τη διάρκεια της περιόδου όσο και κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης. Σε αρχικά στάδια η ενδομητρίωση υπονομεύει την ποιότητα των ωαρίων ενώ σε προχωρημένο στάδιο ενδέχεται να φτάσει μέχρι και στην απόφραξη των σαλπίγγων.

Τα ινομυώματα είναι καλοήθεις όγκοι που εντοπίζονται στη μήτρα και απασχολούν αρκετές γυναίκες. Τα ινομυώματα μπορεί να βρεθούν σε οποιοδήποτε σημείο της μήτρας και το μέγεθός τους ποικίλλει. Εξαιτίας των ινομυωμάτων δημιουργούνται συχνά δυσαρμονίες στην περίοδο, δυσκολίες στη σύλληψη αλλά και συχνές αποβολές. Εντούτοις είναι πιθανό παρά την παρουσία των ινομυωμάτων η γυναίκα να μπορεί να συλλάβει κανονικά και να ολοκληρώσει την κύηση χωρίς κανένα ιδιαίτερο πρόβλημα.

Λύσεις των προβλημάτων σύλληψης

Για την αντιμετώπιση της δυσκολίας που ενδέχεται να παρουσιάζει η γυναίκα στη σύλληψη υπάρχουν μια σειρά από πιθανές λύσεις, οι οποίες τις περισσότερες φορές οδηγούν στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Μερικές από αυτές είναι οι ακόλουθες:

Η ορμονική διέγερση των ωοθηκών: Οι γυναίκες έχουν ένα συγκεκριμένο αριθμό ωαρίων που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο οργανισμός τους για να επιτύχει την γονιμοποίηση και ενώ ο αριθμός αυτών είναι αρκετά υψηλός στην αρχή της ζωής τους, στην πορεία αφενός μειώνεται και αφετέρου δεν φτάνουν όλα τα ωάρια στην ωρίμανση. Τα περισσότερα ωάρια εξουδετερώνονται από τον ίδιο τον οργανισμό της γυναίκας και μόλις ένα ή δύο ωάρια ωριμάζουν σε κάθε κύκλο και είναι ικανά να γονιμοποιηθούν. Για να αυξηθούν επομένως οι πιθανότητες γονιμοποίησης γίνεται διέγερση των ωοθηκών ώστε να ωριμάσουν περισσότερα ωάρια. Η διέγερση επιτυγχάνεται με το να χορηγούνται στη γυναίκα ορμόνες που είναι ικανές να προκαλέσουν την ωρίμανση παραπάνω ωαρίων. Οι ορμόνες αυτές είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές μιας και είναι ορμόνες που εκκρίνει ο οργανισμός της γυναίκας κατά τη διάρκεια του κύκλου της, οπότε αναγνωρίζονται και γίνονται δεκτές από τον οργανισμό. Για να αποφευχθεί πάντως το ενδεχόμενο να ωριμάσουν πάρα πολλά ωάρια κατά τη διάρκεια της θεραπείας γίνεται παρακολούθηση της διαδικασίας με υπερηχογραφήματα, ώστε να κινηθεί η ωρίμανση ωαρίων στα επιθυμητά επίπεδα.

Λαπαροσκοπική χειρουργική: Αν οι λόγοι που δεν επιτυγχάνεται η σύλληψη έχουν να κάνουν με την παρουσία ενδομητρίωσης, με τα ινομυώματα ή με συμφύσεις γύρω από τις σάλπιγγες, τότε ο χειρουργός μπορεί να αντιμετωπίσει την κατάσταση αποτελεσματικά με λαπαροσκοπική χειρουργική. Μπορεί δηλαδή με τη χρήση διαθερμίας ή laser να επέμβει χειρουργικά χωρίς να χρειαστεί να πραγματοποιήσει ένα κανονικό χειρουργείο και να ανοίξει μεγάλη τομή στο σώμα της γυναίκας. Με μια μικρή τομή μπορεί να αντιμετωπίσει και να επιλύσει το πρόβλημα, εξασφαλίζοντας παράλληλα μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο αλλά και ταχύτερη ανάρρωση για τη γυναίκα που υποβάλλεται σε λαπαροσκοπική χειρουργική.

Σπερματέγχυση: Κατά τη σπερματέγχυση το σπέρμα τοποθετείται απευθείας στο εσωτερικό της μήτρας με τη βοήθεια ενός λεπτού καθετήρα, αφού πρώτα έχει ενισχυθεί και εμπλουτιστεί κατάλληλα στο εργαστήριο. Έτσι μεγαλύτερος αριθμός σπερματοζωαρίων βρίσκεται στην περιοχή της σάλπιγγας, αυξάνοντας τις πιθανότητες να πραγματοποιηθεί η γονιμοποίηση. Παράλληλα, βέβαια, έχει γίνει προετοιμασία της γυναίκας με τη λήψη ειδικών φαρμάκων που ενισχύουν την ωρίμανση των ωαρίων, ώστε να υπάρχουν περισσότερα ωάρια ικανά να ενωθούν με κάποιο από τα σπερματοζωάρια.

Εξωσωματική γονιμοποίηση: Η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι η διαδικασία κατά την οποία τα ωάρια της γυναίκας γονιμοποιούνται με το σπέρμα του συζύγου της, σε συνθήκες εργαστηρίου όμως, καθώς το ωάριο αλλά και το σπέρμα έχουν πρώτα ληφθεί από τους συζύγους και κατόπιν η ένωσή τους γίνεται στο εργαστήριο. Η λήψη των ωαρίων από την ωοθήκη γίνεται διακολπικά με τη βοήθεια ειδικής βελόνης, η οποία φτάνει ως το ωοθυλάκιο διαπερνώντας το κολπικό τοίχωμα με την καθοδήγηση κολπικού υπερηχογράφου. Με τη βελόνη, που έχει εισχωρήσει στο ωοθυλάκιο γίνεται αναρρόφηση του περιεχόμενου του και το υγρό που λαμβάνεται από το ωοθυλάκιο ελέγχεται άμεσα με σκοπό την εύρεση και συλλογή ωαρίων. Για τη γονιμοποίηση των ωαρίων ακολουθείται η κατάλληλη τεχνική ανάλογα με την ποιότητα του σπέρματος του συζύγου. Αν το σπέρμα έχει φυσιολογική κινητικότητα και συγκέντρωση σπερματοζωαρίων τότε θα ακολουθηθεί η συμβατική μέθοδος κατά την οποία τοποθετούνται τα ωάρια μαζί με αρκετές χιλιάδες σπερματοζωαρίων και παραμένουν για κάποιες ώρες σε συνύπαρξη έως ότου κάποιο σπερματοζωάριο εισέλθει φυσιολογικά σε ένα από τα ωάρια. Σε περίπτωση, όμως, που η ποιότητα του σπέρματος δεν είναι η απαιτούμενη τότε η είσοδος των σπερματοζωαρίων στα ωάρια γίνεται με μια λεπτή βελόνη, ώστε να επιτευχθεί η επιδιωκόμενη ένωση. Η μέθοδος αυτή μπορεί να ακολουθηθεί ακόμη και αν το σπέρμα έχει φυσιολογικές τιμές αλλά σε προηγούμενη απόπειρα με τη συμβατική μέθοδο δεν επήλθε η ένωση.

Στη συνέχεια τα γονιμοποιημένα ωάρια καλλιεργούνται σε κατάλληλα θρεπτικά υλικά και διατηρούνται σε ειδικό χώρο μέχρι την ώρα που θα τοποθετηθούν στη μήτρα της γυναίκας. Η τοποθέτηση των γονιμοποιημένων ωαρίων στη μήτρα, την οποία αποκαλούμε εμβρυομεταφορά, μπορεί να γίνει από δύο έως πέντε μέρες μετά τη γονιμοποίηση. Το ποια έμβρυα θα τοποθετηθούν στη μήτρα κρίνεται από τους γιατρούς, οι οποίοι επιλέγουν εκείνα που θεωρούνται ότι έχουν φτάσει στο ιδανικό επίπεδο ανάπτυξης και έχουν την καλύτερη ποιότητα. Συνήθως στη μήτρα τοποθετούνται τρία έμβρυα και τα υπόλοιπα που έχουν γονιμοποιηθεί αλλά δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν καταψύχονται για μια μελλοντική τοποθέτηση, σε περίπτωση που η πρώτη προσπάθεια δεν ευοδωθεί.

Λήψη σπερματοζωαρίων: Αν ο άντρας αντιμετωπίζει πρόβλημα αζωοσπερμίας, δηλαδή παράγει κανονικά σπερματοζωάρια αλλά αυτά δεν εντοπίζονται στο σπέρμα του γιατί έχει επέλθει απόφραξη των σπερματικών πόρων, τότε μπορεί να γίνει αναρρόφηση των σπερματοζωαρίων από τους όρχεις με τη βοήθεια μιας λεπτής βελόνης. Ενώ αν οι σπερματικοί πόροι δεν είναι φραγμένοι αλλά και πάλι δεν εντοπίζονται σπερματοζωάρια στο σπέρμα, κάτι που ίσως σημαίνει ότι η αζωοσπερμία ενδέχεται να οφείλεται σε κάποιο τραυματισμό, σε φλεγμονή, σε λοιμώδες νόσημα ή να είναι απόρροια ακτινοβολίας ή χημειοθεραπείας, τότε μπορεί να πραγματοποιηθεί η βιοψία πολύ μικρών τμημάτων του ορχικού ιστού, για την πιθανή εύρεση σπερματοζωαρίων.