Η νοητική ανάπτυξη του παιδιού από τον 3ο μέχρι τον 4ο χρόνο

Η νοητική ανάπτυξη του παιδιού από τον 3ο μέχρι τον 4ο χρόνο

Το παιδί στην ηλικία των τριών ετών περνά σε μία περίοδο της ζωής του όπου θέλει να μάθει τα πάντα για κάθε τι που συμβαίνει γύρω του. Η ερώτηση «γιατί» ακούγεται από τη στιγμή που θα ξυπνήσει μέχρι να πέσει για ύπνο, φέρνοντας πολύ συχνά τους γονείς σε αμηχανία, μιας και πολλές φορές δεν γνωρίζουν τι να απαντήσουν στο παιδί τους. Αυτό συμβαίνει διότι κάποιες από τις ερωτήσεις του παιδιού είναι τελείως απροσδόκητες και η απάντηση είτε είναι πολύπλοκη είτε είναι άγνωστη στους γονείς. Δεν υπάρχει φυσικά λόγος να ανησυχείτε αν δεν γνωρίζετε τι να απαντήσετε στο παιδί, μιας και πολύ σύντομα θα έχει μια καινούρια απορία για κάτι τελείως διαφορετικό. Αν βέβαια δε θέλετε να αφήσετε την ερώτησή του χωρίς απάντηση μπορείτε να βρείτε κάποιο παιδικό βιβλίο που να σχετίζεται με την απορία του παιδιού και να το διαβάσετε μαζί, με την ελπίδα ότι εκεί θα βρει την απάντηση στο ερώτημά του.

Όλες αυτές οι απορίες, πάντως, αποτελούν μια ιδανική ευκαιρία να βοηθήσετε το παιδί να εμπλουτίσει τις γνώσεις του για τον κόσμο που το περιβάλλει και να του δώσετε έτσι πολύτιμα εφόδια για να ενισχύσει τη νοητική του ανάπτυξη. Παρόλο που πολλές φορές θα είστε κουρασμένοι και δε θα έχετε το κουράγιο να ασχοληθείτε με ακόμη μία απορία του παιδιού, καλό είναι να αφιερώσετε λίγο επιπλέον χρόνο ώστε να του λύσετε όσο το δυνατόν περισσότερες απορίες. Άλλωστε, δεν υπάρχει λόγος να μπείτε σε λεπτομέρειες και να του δώσετε μια εξειδικευμένη απάντηση, καθώς ούτως ή άλλως το παιδί δε θα σας καταλάβει. Οι απαντήσεις σας θα πρέπει να είναι σύντομες και με όσο γίνεται πιο απλές διατυπώσεις γιατί αλλιώς το παιδί δεν πρόκειται να κατανοήσει αυτό που προσπαθείτε να του πείτε. Ακόμη και αν οι απορίες του έχουν να κάνουν με πολύ σημαντικά ζητήματα και θα θέλατε να του πείτε αρκετά πράγματα, μην το επιχειρήσετε, μετά από λίγο θα βαρεθεί να σας ακούει και θα σας θέσει ένα άλλο ερώτημα.

Η σκέψη του παιδιού κινείται ακόμη σε πολύ απλές βάσεις και δεν μπορεί να προχωρήσει πέρα από κάποια συγκεκριμένα όρια. Κάθε πρόβλημα με το οποίο καταπιάνεται μπορεί να το δει μόνο από μία οπτική γωνία και δεν μπορεί να κατανοήσει ότι υπάρχουν και εναλλακτικοί τρόποι για την αντιμετώπιση του. Επιπλέον, δεν μπορεί να αντιληφθεί ότι σε κάθε ζήτημα υπάρχουν πολλοί παράμετροι που παίζουν σημαντικό ρόλο και ότι πρέπει να ληφθούν όλοι υπόψη για να βρεθεί η κατάλληλη λύση. Οπότε αν επιχειρήσετε να του εξηγήσετε κάποια απορία του λέγοντας ότι θα πρέπει να εξετάσουμε πολλούς παράγοντες για να φτάσουμε στη σωστή απάντηση, το παιδί δε θα μπορέσει να σας καταλάβει και πολύ σύντομα θα μπερδευτεί. Κρατείστε, επομένως, τις απαντήσεις σας σε πολύ βασικό επίπεδο, με απλά λόγια και χωρίς περαιτέρω αναλύσεις, για να μπορεί το παιδί να σας παρακολουθεί και να μπορέσει να πάρει κάποιες πρώτες στοιχειώδεις γνώσεις.

Ένα ακόμη στοιχείο της νοητικής ανάπτυξης του παιδιού που ενισχύεται αυτή την περίοδο, πέρα από την αυξημένη του περιέργεια, είναι η σταδιακή αντίληψη του χρόνου που αποκτά. Μέχρι τώρα το παιδί δεν είχε καμία αίσθηση του χρόνου και δεν μπορούσε να καταλάβει την έννοια του σήμερα και του αύριο, δεν ήταν σε θέση να κατανοήσει ότι κάποια πράγματα γίνονται κάθε μέρα ενώ άλλα συμβαίνουν μόνο μία φορά το χρόνο. Τώρα, όμως, θα μπορεί να αντιληφθεί ότι τα γενέθλιά του, για παράδειγμα, όπως και η ονομαστική του γιορτή, συμβαίνουν μόνο μία φορά το χρόνο και όχι κάθε μέρα, χωρίς βέβαια να μπορεί να κατανοήσει πλήρως τι σημαίνει ένας ολόκληρος χρόνος. Εντούτοις θα μπορείτε πλέον να του δίνετε κάποιες πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητές σας ή για το δικό του πρόγραμμα και θα μπορεί να καταλάβει καλύτερα τα χρονικά πλαίσια.

Η νοητική ανάπτυξη του παιδιού των τριών ετών θα γίνεται αντιληπτή και μέσω των λεκτικών του ικανοτήτων μιας και η επικοινωνία μαζί του θα είναι πια περισσότερο εύκολη. Το παιδί θα είναι πλέον σε θέση να συνομιλήσει μαζί σας και να σας εκφράσει συναισθήματα αλλά και επιθυμίες του, γεγονός που θα σας επιτρέψει να έχετε μια καλύτερη επαφή με το τι απασχολεί το παιδί σας αλλά και με το πώς σκέφτεται. Εκείνο βέβαια που θα πρέπει να προσέξετε είναι να μην κάνετε συγκρίσεις ανάμεσα σε παιδιά της ίδιας ηλικίας ως προς τις λεκτικές του ικανότητες γιατί είναι πιθανό να καταλήξετε σε λανθασμένα συμπεράσματα. Δε σημαίνει ότι ένα ιδιαίτερα ομιλητικό παιδί είναι πιο έξυπνο από ένα παιδί που είναι συνεσταλμένο και δεν έχει τόση άνεση στην επικοινωνία με τους άλλους.