Λεκτικές δεξιότητες του παιδιού από τον 4ο έως τον 5ο χρόνο

Λεκτικές δεξιότητες του παιδιού από τον 4ο έως τον 5ο χρόνο

Το παιδί των τεσσάρων ετών θα γνωρίζει ήδη περίπου χίλιες λέξεις και φτάνοντας στα πέντε του χρόνια θα έχει μάθει περισσότερες από δύο χιλιάδες. Η γρήγορη εξέλιξη στον τομέα των λεκτικών δεξιοτήτων συμβαδίζει με τη γοργή εξέλιξη της νοητικής ανάπτυξης του παιδιού σε αυτή την ηλικία. Μέσα στη χρονιά αυτή το παιδί θα σας ρωτά συνεχώς για οτιδήποτε βλέπει ή ακούει και όπως θα διαπιστώσετε όλες αυτές οι απαντήσεις που θα χρειαστεί να δώσετε δε θα δοθούν μάταια, μιας και το παιδί θα μάθει πάρα πολλές νέες λέξεις και αυτό σε μεγάλο βαθμό θα οφείλεται σε εσάς. Βέβαια, παρά τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου του, το παιδί θα έχει ακόμη δυσκολίες στο να πει σωστά αρκετές λέξεις και αυτό γιατί δε θα μπορεί να προφέρει σωστά όλα τα σύμφωνα ακόμη. Θα χρειαστεί να φτάσει στα έξι του χρόνια για να ξεπεράσει κάποιες από τις δυσκολίες που συναντά, χωρίς αυτό να χρειάζεται να σας ανησυχεί. Δε σημαίνει φυσικά ότι όλα τα παιδιά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο να προφέρουν τα σύμφωνα αλλά ούτε και ότι όλα τα παιδιά δυσκολεύονται στα ίδια σύμφωνα. Συνήθως, το σ, το ρ, το φ, το θ αλλά και το ζ είναι τα σύμφωνα που έχουν μια σχετική δυσκολία αλλά αυτό είναι παροδικό και με τη δική σας βοήθεια το παιδί θα μάθει να λέει σωστά όλες τις λέξεις.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πάντως, έχει το γεγονός ότι το παιδί μαθαίνοντας διάφορες λέξεις έρχεται σε επαφή και με λέξεις που δε θα θέλατε να γνωρίζει, όπως είναι οι βρισιές και οι λέξεις που σχετίζονται με πράξεις αποκλειστικά για ενήλικες. Το παιδί βέβαια δεν κατανοεί το νόημα αυτών των λέξεων αλλά εντυπωσιάζεται από τις αντιδράσεις των γύρω του όταν τις λέει, γι' αυτό και συνεχίζει να τις χρησιμοποιεί είτε για να τραβήξει το ενδιαφέρον των δικών του είτε για να εκφράσει τα συναισθήματα οργής ή απογοήτευσης που ενδέχεται να νιώθει. Αν δεν θέλετε το παιδί σας να χρησιμοποιεί τέτοιου είδους λέξεις και εκφράσεις θα πρέπει αφενός να προσέξετε να μην τις χρησιμοποιούν τα άτομα που βρίσκονται κοντά στο παιδί και φυσικά να μην αντιδράτε έντονα όταν το ακούτε να τις λέει. Αν το παιδί διαπιστώσει ότι κάποιες λέξεις σας δημιουργούν αναστάτωση, τότε το πιθανότερο είναι να συνεχίσει να τις χρησιμοποιεί, καθώς κάθε τι που κάνει και εσείς αντιδράτε έντονα αυτομάτως ενισχύεται και το παιδί συνεχίζει ακάθεκτο. Η έννοια της ενίσχυσης έχει μεγάλη σημασία στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών μιας και λειτουργεί με έναν εντελώς παράδοξο τρόπο. Ως ενίσχυση για μια πράξη του παιδιού λειτουργεί οποιαδήποτε δική σας έντονη αντίδραση, ακόμη και όταν αυτή έχει ως σκοπό να αποτρέψει το παιδί. Αν σας δει να εκνευρίζεστε ή να του κάνετε παρατήρηση αυτόματα αυτό που είπε ή έκανε ενισχύεται. Οπότε αν θέλετε να το αποτρέψετε από το να βρίζει ή να χρησιμοποιεί κακές εκφράσεις, τότε θα πρέπει η αντίδρασή σας να είναι είτε η αδιαφορία είτε απολύτως ήπια, ώστε το παιδί να μη θεωρήσει ότι με αυτές τις λέξεις μπορεί να σας επηρεάζει.

Πέρα όμως από τις βρισιές, τώρα που το παιδί έχει αρχίσει να εξοικειώνεται με την ομιλία, θα παρατηρήσετε ότι δε μιλά πάντα με το ύφος που θα θέλατε, καθώς πολύ συχνά θα το ακούσετε να δίνει εντολές στους φίλους του ή ακόμη και σε εσάς. Το παιδί πολύ συχνά βιώνει κάποιες εσωτερικές εντάσεις τις οποίες βρίσκει την ευκαιρία να εκφράσει με έναν ιδιαίτερα αυταρχικό τρόπο στην ομιλία του και με μια συμπεριφορά καθόλου ευχάριστη. Θα πρέπει, επομένως, αφενός να προσέξετε μήπως αυτού του είδους τις διατυπώσεις τις έχει ακούσει το παιδί από εσάς, οπότε θα πρέπει να αλλάξετε τον τρόπο που επικοινωνείτε μεταξύ σας αλλά και τον τρόπο που απευθύνεστε το παιδί και αφετέρου θα πρέπει να του εξηγήσετε ότι δεν είναι κακό κάποιες φορές να νιώθει θυμωμένο. Ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσει το παιδί τις εντάσεις που βιώνει είναι να τις αποδεχτεί ως κάτι το φυσιολογικό και αυτό μπορεί να το πετύχει μόνο με τη δική σας βοήθεια. Εξηγείστε στο παιδί ότι συχνά οι άνθρωποι νιώθουν θυμό ή απογοήτευση και ότι αυτά τα συναισθήματα μπορούμε να τα αντιμετωπίσουμε χωρίς να μιλάμε με άσχημο ή αυταρχικό τρόπο στους ανθρώπους γύρω μας. Βοηθήστε το να βρει εναλλακτικούς τρόπους εκτόνωσης της έντασης που νιώθει και φυσικά, δείξτε του με το παράδειγμά σας, ότι μπορούμε και πρέπει να έχουμε μια καλή συμπεριφορά απέναντι στους ανθρώπους που βρίσκονται κοντά μας. Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το πόσο αποτελεσματική είναι η δύναμη του παραδείγματος, μιας και το παιδί θα θελήσει να σας μιμηθεί και να σας δείξει ότι και το ίδιο μπορεί να συμπεριφέρεται και να μιλά τόσο καλά και ευγενικά όσο και εσείς.