Η νοητική ανάπτυξη του μωρού από τον 4ο έως τον 6ο μήνα

Η νοητική ανάπτυξη του μωρού από τον τέταρτο έως τον έκτο μήνα:  Μια συνηθισμένη σκέψη των γονιών είναι ότι το μωρό δεν κάνει τίποτε άλλο από το να τρώει και να κοιμάται. Σκέψη την οποία ενισχύει η φαινομενική αποστασιοποίηση του μωρού από τον κόσμο γύρω του και φυσικά το γεγονός ότι το μωρό δεν μπορεί να εκφράσει στους άλλους τις ανησυχίες του. Αν αναρωτιέστε, βέβαια, τι σκέψεις κάνει ένα μωρό, τότε θα πρέπει να μπείτε για λίγο στη θέση του και να δείτε τον κόσμο μέσα από τα μάτια ενός μικρού ανθρώπου που δεν γνωρίζει απολύτως τίποτα και βλέπει τα πάντα γύρω του για πρώτη φορά. Το μωρό αντικρίζει εσάς με απορία, αντικρίζει και ακούει οτιδήποτε γύρω του με θαυμασμό, μιας και όλα για εκείνο είναι άγνωστα και περίεργα. Η βασική ενασχόληση του μωρού τις ώρες που δεν κοιμάται είναι να παρατηρεί οτιδήποτε βρίσκεται κοντά του και καθώς η όρασή του θα βελτιώνεται και η μνήμη του θα ενισχύεται, θα φτάσει σε πολύ σημαντικά για την ηλικία του συμπεράσματα, τα οποία θα βοηθήσουν την περαιτέρω νοητική του ανάπτυξη.

Η πρώτη, μεγάλης σημασίας, διαπίστωση που θα κάνει το μωρό είναι ότι υπάρχει μια σχέση ανάμεσα στις πράξεις, ανάμεσα στη δράση και την αντίδραση, μια σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Καθώς το μωρό παρατηρεί τα αντικείμενα γύρω του θα αντιληφθεί ότι όποτε χτυπά με το χεράκι του το σεντόνι του ή κάποιο παιχνίδι που βρίσκεται δίπλα του, αυτό μετακινείται. Μια απλή για εμάς παρατήρηση αλλά με ιδιαίτερα μεγάλες επεκτάσεις για τη σκέψη του μωρού, το οποίο θα βαλθεί στην πορεία να δοκιμάσει και να αποδείξει τη θεωρία του. Το μωρό για κάθε νέα του σκέψη θα αφιερώνει ώρες δοκιμών μέχρι να σιγουρευτεί ότι αυτό που διαπίστωσε είναι αλήθεια. Όσο εσείς το βλέπετε να κάνει ξανά και ξανά τις ίδιες κινήσεις και θεωρείτε ότι απλά παίζει, εκείνο δοκιμάζει και ξαναδοκιμάζει την αλήθεια των παρατηρήσεών του. Τη σχέση ανάμεσα στις πράξεις, τη δυνατότητα που έχει το ίδιο με τις πράξεις του να επηρεάζει τον κόσμο γύρω του, θα τη δοκιμάσει και σε εσάς και σύντομα θα κατανοήσει ότι πράγματι μπορεί να σας επηρεάζει με όσα κάνει. Θα διαπιστώσει για παράδειγμα ότι κάθε φορά που κλαίει μετά από λίγο εμφανίζεστε μπροστά του και το περιποιείστε. Θα αντιληφθεί ότι πετώντας ένα παιχνιδάκι κάτω εσείς θα το σηκώσετε και θα το φέρετε πάλι κοντά του. Αυτά τα αποτελέσματα των πράξεών του θα τα δοκιμάσει πάρα πολλές φορές (περισσότερες απ' ό,τι θα θέλατε ίσως) μέχρι να σιγουρευτεί ότι πράγματι εσείς αντιδράτε στις δικές του ενέργειες και ότι μπορεί να σας επηρεάζει με τις πράξεις του.

Η επόμενη σημαντική συνειδητοποίηση του μωρού είναι η έννοια της μονιμότητας των πραγμάτων, κάτι που τους πρώτους μήνες δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί. Θεωρούσε, δηλαδή, πως οτιδήποτε απομακρυνόταν από το οπτικό του πεδίο έπαυε και να υπάρχει. Τώρα θα αρχίσει να συνειδητοποιεί, πως τα αντικείμενα συνεχίζουν να υπάρχουν, ακόμη και αν δεν τα βλέπουμε. Με τον ίδιο τρόπο, βέβαια, που αντιμετώπιζε τα αντικείμενα τους πρώτους μήνες της ζωής του, αντιμετώπιζε και τους ανθρώπους, θεωρώντας δηλαδή, ότι όταν κάποιος έφευγε από κοντά του δεν υπήρχε πλέον. Επειδή η μνήμη του δεν ήταν στις αρχές καθόλου ανεπτυγμένη, το μωρό κάθε φορά που σας έβλεπε μπροστά του, σας κοιτούσε σα να είστε ένα καινούριο πρόσωπο, δεν μπορούσε να καταλάβει ότι το ίδιο άτομο που πριν λίγες ώρες ήταν εκεί δίπλα του, τώρα ερχόταν και πάλι κοντά του. Καθώς όμως η μνήμη του θα ενισχύεται το μωρό θα αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι τόσο τα αντικείμενα όσο και οι άνθρωποι συνεχίζουν να υπάρχουν κάπου ακόμη και αν το ίδιο δεν μπορεί να τους δει. Μια διαπίστωση εξαιρετικά σημαντική για την εξέλιξη της σκέψης του μωρού, την οποία όμως θα συνεχίζει να επεξεργάζεται για αρκετό καιρό ακόμη, μέχρις ότου βεβαιωθεί απόλυτα ότι ισχύει.