Ασφαλές σπίτι για παιχνίδι και «σκανταλιές»!

Από τις πρώτες κιόλας μέρες ενός μωρού και για αρκετά χρόνια μετά, οι γονείς ανησυχούν διαρκώς μήπως το παιδί τους χτυπήσει ή τραυματιστεί. Η ανησυχία τους αυτή είναι σίγουρα δικαιολογημένη μιας και τα παιδιά είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στο να προκαλούν μικροατυχήματα μέσα στο σπίτι. Κάποιες φορές πρόκειται απλώς για ασήμαντους τραυματισμούς, που είναι σύμφυτοι με την ανήσυχη φύση ενός παιδιού, ενώ άλλες φορές πρόκειται για ατυχήματα που βλάπτουν σοβαρά την υγεία του. Μια πτώση από αρκετό ύψος, ένα έγκαυμα ή ένα βαρύ αντικείμενο που πέφτει πάνω στο μωρό, είναι ατυχήματα που πρέπει με κάθε τρόπο να αποφύγουμε.

Οι υποδείξεις και οι προειδοποιήσεις δεν ωφελούν

Το μωρό από τη στιγμή που θα μπορεί να κινηθεί μόνο του μέσα στο σπίτι, θα θέλει να εξερευνήσει κάθε πιθανό σημείο. Θα θελήσει να βάλει το χεράκι του στην πρίζα, να ανοίξει όλα τα ντουλάπια και να πετάξει στο πάτωμα οτιδήποτε βρεθεί στα χέρια του. Τα δικά σας «όχι» και οι προειδοποιήσεις σας ότι αυτό που πάει να κάνει είναι «κακό», δεν πρόκειται να αλλάξουν καθόλου την κατάσταση. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να επιμείνετε στην προσπάθειά σας να μάθετε στο παιδί τι του επιτρέπεται και τι όχι. Θα πρέπει απλώς να έχετε υπόψη σας ότι το παιδί θα αργήσει να ανταποκριθεί με συνέπεια στις υποδείξεις σας. Ας δούμε γιατί συμβαίνει αυτό:
 Το μωρό ακόμη και μέχρι την ηλικία των 18 μηνών δεν έχει αρκετά ανεπτυγμένη μνήμη. Όσες φορές και αν του πείτε να μην κάνει κάτι, μετά από λίγο θα έχει ήδη ξεχάσει τη δική σας υπόδειξη και θα σπεύσει να κάνει αυτό που θέλει.
 Ένα παιδί δύο ετών ακόμη και αν θυμάται ό,τι του έχετε πει, δεν έχει ακόμη ανεπτυγμένη τη δύναμη της αυτοσυγκράτησης. Για το λόγο αυτό του είναι σχεδόν αδύνατο να σταματήσει τον εαυτό του και να μην κάνει αυτό που του έχετε απαγορέψει.
 Μέχρι και την ηλικία των τεσσάρων ετών το παιδί έχει έναν εξαιρετικά εγωκεντρικό τρόπο σκέψης. Πιστεύει ότι κάθε φορά που κάνει κάτι, θα συμβεί μόνο αυτό, που το ίδιο το παιδί θέλει να συμβεί. Μπορεί να γνωρίζει ότι δεν πρέπει να παίζει με τις πρίζες αλλά δεν συνειδητοποιεί ότι μπορεί να συμβεί κάτι κακό, απλά και μόνο γιατί το ίδιο «δε θέλει να συμβεί κάτι κακό».
 Επιπλέον, μέχρι και την ηλικία των τεσσάρων ετών το παιδί δεν μπορεί να αντιληφθεί απόλυτα την έννοια του κινδύνου. Ίσως να καταλαβαίνει ότι κάτι που κάνει είναι ενδεχομένως επικίνδυνο αλλά δεν είναι σε θέση να συνειδητοποιήσει απόλυτα τον κίνδυνο που ελλοχεύει.
 Το αίσθημα της περιέργειας είναι έμφυτο στα παιδιά και αποτελεί ένα αποτελεσματικό μέσο της φύσης για να τα ωθήσει στη «δράση» και να συντελεστεί έτσι η νοητική και κινητική τους ανάπτυξη. Την ώρα, λοιπόν, που ένα παιδί ψαχουλεύει τα ντουλάπια της κουζίνας, ουσιαστικά δεν παίζει, βρίσκεται απλά στη φάση της διερεύνησης του χώρου που το περιβάλλει.

Είναι λοιπόν ευνόητο ότι κάθε προσπάθεια να εμποδίσουμε το παιδί από το να περιεργαστεί το χώρο γύρω του δεν πρόκειται να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα. Επομένως, είναι προτιμότερο να φροντίσουμε έτσι ώστε όλοι οι χώροι του σπιτιού να είναι απόλυτα ασφαλείς για τις εξερευνήσεις του μικρού μας παιδιού. Η διαδικασία αυτή βέβαια είναι αρκετά απαιτητική καθώς θα πρέπει να δούμε τα πάντα γύρω μας μέσα από τα μάτια του μωρού και να προσπαθήσουμε να βρούμε και να απαλείψουμε κάθε πιθανή πηγή κινδύνου.

Ασφάλεια στα δωμάτια του σπιτιού

• Τοποθετήστε πλαστικά καλύμματα στις πρίζες που δεν χρησιμοποιείτε και προσπαθήστε να καταστήσετε αδύνατη την πρόσβαση του μωρού σε πρίζες που βάζετε το καλώδιο κάποιας συσκευής (τηλεόρασης, στερεοφωνικού κτλ.)
• Καλύψτε με πλαστικά προστατευτικά τις αιχμηρές γωνίες των επίπλων. Τα παιδιά πέφτουν πολύ συχνά, ιδίως όταν αρχίζουν να περπατούν και ενδέχεται να τραυματιστούν σοβαρά αν χτυπήσουν στη γωνία κάποιου επίπλου.
• Επίσης, αν υπάρχουν σκάλες ή σκαλοπάτια στο σπίτι, θα πρέπει να καλυφθούν με μοκέτα, ώστε να αμβλυνθεί η ένταση του χτυπήματος σε μια ενδεχόμενη πτώση του μωρού. Η καλύτερη λύση μάλιστα, σε περίπτωση που στο σπίτι υπάρχει εσωτερική σκάλα, είναι να αποκλείσετε την πρόσβαση στο μωρό, τοποθετώντας προστατευτικά κάγκελα.
• Σε κάθε περίπτωση, όταν τοποθετείτε προστατευτικά κάγκελα, για να εμποδίσετε το μωρό από το να πλησιάσει σε κάποιο χώρο, θα πρέπει να ελέγχετε με προσοχή την κατασκευή τους. Το κενό ανάμεσα στα κάγκελα θα πρέπει να είναι πολύ μικρό ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος να σφηνώσει το κεφαλάκι του μωρού ανάμεσά τους.
• Απομακρύνετε από τα τραπεζάκια και τα έπιπλα του σπιτιού οποιοδήποτε αιχμηρό ή εύθραυστο αντικείμενο. Το μωρό θα θελήσει να πιάσει στα χεράκια του και να πετάξει κάτω οτιδήποτε βρίσκεται σε σημείο που μπορεί να το φτάσει. Επιπλέον, ακόμη και όταν το μωρό απλά μπουσουλάει, ενδέχεται να τραβήξει το τραπεζομάντιλο και να ρίξει πάνω του όποιο αντικείμενο βρίσκεται στο τραπέζι.
• Αν υπάρχουν ψηλά έπιπλα στο σπίτι, ελέγξτε τη σταθερότητά τους. Το μωρό ενδέχεται να τα σπρώξει ή να πέσει κατά λάθος πάνω τους και να ρίξει κάτω ό,τι έχετε τοποθετήσει σε αυτά.
• Ελέγχετε διαρκώς το πάτωμα του σπιτιού για οποιοδήποτε μικρό αντικείμενο. Το μωρό οτιδήποτε βρίσκει κάτω το βάζει στο στόμα του, με κίνδυνο να καταπιεί κάτι που μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο.
• Μην τοποθετείτε έπιπλα, όπως πολυθρόνες ή χαμηλά τραπεζάκια μπροστά στα παράθυρα. Το μωρό ενδέχεται να σκαρφαλώσει στο έπιπλο και να βρεθεί στο ανοιχτό παράθυρο. Δεν πρέπει άλλωστε να ξεχνάτε ότι τα μωρά δεν έχουν ανεπτυγμένη την αίσθηση του κινδύνου.

Ασφάλεια στην κουζίνα

• Τοποθετήστε όλα τα υγρά καθαρισμού σε κάποιο ντουλάπι που να κλειδώνει.
• Ασφαλίστε, κατά τον ίδιο τρόπο, όλα τα αιχμηρά αντικείμενα.
• Μην αφήνετε τα καλώδια των μικρών ηλεκτρικών συσκευών να κρέμονται από τον πάγκο της κουζίνας. Το μωρό είναι πολύ πιθανό να τραβήξει το καλώδιο, ρίχνοντας τη συσκευή επάνω του.
• Όταν μαγειρεύετε θα πρέπει να στρέφετε τα χερούλια των μαγειρικών σκευών προς τα μέσα. Το χερούλι ενός τηγανιού που είναι εκτεθειμένο προς τα έξω είναι πολύ πιθανό να τραβήξει την προσοχή του μικρού παιδιού και να το τραβήξει προς το μέρος του.
• Θα πρέπει πάντοτε να προσέχετε τι πετάτε στα σκουπίδια. Το μωρό δεν κάνει διακρίσεις στο που θα ψαχουλέψει και ένας κάδος που ανοίγει εύκολα θα αποτελέσει έναν άνετο στόχο.
• Αντικείμενα όπως είναι τα σπίρτα και οι αναπτήρες θα πρέπει να φυλάγονται με προσοχή σε κάποιο σημείο που το μωρό δεν έχει πρόσβαση.
• Βγάλτε από την πρίζα τις συσκευές που δε χρησιμοποιείτε καθώς το μωρό ενδέχεται να τις ενεργοποιήσει τυχαία. Μπορείτε επίσης να κατεβάζετε στον πίνακα την ασφάλεια που αντιστοιχεί στην ηλεκτρική κουζίνα, μιας και τους διακόπτες της το μωρό μπορεί να τους γυρίσει πολύ εύκολα.

Ασφάλεια στο μπάνιο

• Κάθε είδους καθαριστικό, καλλυντικό ή φάρμακο θα πρέπει να το τοποθετείτε σε κάποιο ντουλάπι που να κλειδώνει. Το μωρό μπορεί να «δοκιμάσει» οτιδήποτε βρεθεί στα χέρια του.
• Για ένα μωρό ακόμη και ελάχιστη ποσότητα νερού είναι ικανή να οδηγήσει σε πνιγμό, γι' αυτό δε θα πρέπει ποτέ να το αφήνετε μόνο του στο μπάνιο.
• Τοποθετήστε στην μπανιέρα ένα πλαστικό πατάκι για να μειώσετε τις πιθανότητες να γλιστρήσει το μωρό.
• Για να είστε απόλυτα βέβαιοι ότι το μικρό παιδί δε θα κινδυνεύσει την ώρα που είστε απασχολημένοι σε κάποιο άλλο χώρο του σπιτιού, καλό είναι να κλειδώνετε την πόρτα του μπάνιου.

Ασφάλεια στο παιδικό δωμάτιο

• Όσον αφορά το παιδικό δωμάτιο, το σημαντικότερο σημείο που θα πρέπει να προσέξετε είναι η επιλογή του κρεβατιού. Το παιδικό κρεβάτι οφείλει να πληροί όλες τις προϋποθέσεις ασφαλείας καθώς το παιδί θα περνάει σε αυτό αρκετές ώρες.
• Θα πρέπει να ελέγξετε ώστε το στρώμα του κρεβατιού να εφαρμόζει απόλυτα σε όλες τις πλευρές, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος να εγκλωβιστεί το χεράκι ή του ποδαράκι του μωρού σε κάποιο άνοιγμα.
• Τα προστατευτικά κάγκελα θα πρέπει να έχουν ικανό ύψος ώστε το μωρό ακόμη και όταν θα μπορεί να σταθεί όρθιο να μην είναι σε θέση να σκαρφαλώσει και να πέσει έξω από το κρεβάτι.
• Το κενό ανάμεσα στα κάγκελα θα πρέπει να μην είναι μεγαλύτερο από πέντε εκατοστά για να μην μπορεί το μωρό να χώσει το κεφαλάκι του ανάμεσά τους.
• Αν έχετε τοποθετήσει κάποιο παιχνίδι πάνω από το κρεβάτι, θα πρέπει να είναι σε τέτοιο ύψος που να μην μπορεί να το φτάσει το μωρό, όταν θα μπορεί να σταθεί όρθιο.
• Επίσης, όταν το μωρό θα μπορεί να σταθεί όρθιο, θα πρέπει να απομακρύνετε οτιδήποτε μπορεί να χρησιμεύσει ως «σκαλοπάτι» για το μωρό. Αν το μωρό πατήσει πάνω σε μαξιλάρια ή αρκουδάκια μπορεί να σκαρφαλώσει πάνω από τα κάγκελα.

Η αλήθεια είναι ότι οι «κίνδυνοι» για ένα μικρό παιδί είναι πάρα πολλοί και κάποιες φορές προκαλούνται από πράγματα που δεν είχαμε καν σκεφτεί. Γι' αυτό θα πρέπει κυριολεκτικά να δούμε τους χώρους του σπιτιού μέσα από τα μάτια ενός παιδιού και να βρούμε τους μικρούς ή μεγάλους κινδύνους που παραμονεύουν.