Αναπνευστικός Συγκυτιακός Ιός

Αναπνευστικός Συγκυτιακός Ιός

Respiratory Syncytial Virus (RSV)

Κάποιες φορές ένα κρυολόγημα κρύβει σοβαρούς κινδύνους!

Είναι αλήθεια ότι τα παιδιά κρυολογούν πολύ συχνά, γεγονός που μας έχει δημιουργήσει την εσφαλμένη εντύπωση ότι δε χρειάζεται κάθε φορά να ανησυχούμε ιδιαίτερα. Αυτός ο τρόπος σκέψης όμως πρέπει να αλλάξει καθώς τα πορίσματα σύγχρονων ερευνών έρχονται να μας προειδοποιήσουν για ένα σημαντικό κίνδυνο που απειλεί την υγεία των παιδιών μας. Ένα απλό κρυολόγημα ενδέχεται να σταθεί η αρχή πολύ σοβαρών προβλημάτων που θα ταλαιπωρούν το παιδί μας για χρόνια, αν όχι για την υπόλοιπη ζωή του. Ένας από αυτούς τους κινδύνους είναι ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός. Αν το κρυολόγημα του μωρού οφείλεται σε αυτόν τον ιό τότε είναι πολύ πιθανό να καταλήξει σε πνευμονία και δυστυχώς, όπως πρόσφατα διαπιστώθηκε, αυξάνονται κατακόρυφα οι πιθανότητες να παρουσιάσει το παιδί άσθμα φτάνοντας στην ηλικία των επτά ετών. 

Σύμφωνα με τις έρευνες που έχουν διεξαχθεί για τις λοιμώξεις του αναπνευστικού, τα περισσότερα παιδιά μέχρι να φτάσουν στην ηλικία των δύο ετών θα έχουν ήδη ασθενήσει από κάποια λοίμωξη που σχετίζεται με τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό. Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός είναι ιδιαίτερα διαδεδομένος, σε παγκόσμια κλίμακα, και ευθύνεται για το μεγαλύτερο ποσοστό λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού σε βρέφη και παιδιά. Τα στοιχεία που καθιστούν τον ιό αυτό ιδιαίτερα επικίνδυνο είναι: αφενός ότι μεταδίδεται πολύ εύκολα και αφετέρου ότι ακόμη και αν ένα παιδί νοσήσει μια φορά, δε σημαίνει ότι αποκτά ανοσία απέναντι στον ιό, ενδέχεται να νοσήσει ξανά και ξανά. Για το λόγο αυτό η θεραπεία για τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό οφείλει να λειτουργεί προληπτικά και το κυριότερο να συνεχίζεται με σταθερότητα.  

Οι πληροφορίες για την τόσο επιβλαβή δράση του συγκεκριμένου ιού είναι αποτέλεσμα πρόσφατων ερευνών και επειδή θεωρούμε ότι αρκετοί γονείς δεν έχουν ενημερωθεί σας παραθέτουμε κάποια βασικά στοιχεία για τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό. Για την πληρέστερη πάντως ενημέρωσή σας καλό είναι να απευθυνθείτε στον παιδίατρό σας, ο οποίος μπορεί να απαντήσει στα ερωτήματά σας και να σας συμβουλεύσει για το τι πρέπει να γνωρίζετε και να προσέχετε. 

Οι επιπτώσεις του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού

Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός όταν προσβάλει νεογνά, βρέφη αλλά και μικρά παιδιά προκαλεί βρογχιολίτιδα και πνευμονία. Είναι ιδιαίτερα μολυσματικός και με ταχύτατη εξέλιξη, γεγονός που τον καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνο. Νεότερες έρευνες μάλιστα, συνδέουν την προσβολή από αναπνευστικό συγκυτιακό ιό σε βρεφική ηλικία με την μετέπειτα εμφάνιση στην ηλικία των επτά ετών άσθματος και έντονων αλλεργιών. Μια τροπή που δικαιολογημένα προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία για τον ιό αυτό που ήδη επιβαρύνει αρκετά την υγεία των βρεφών. Επιπλέον, από τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό νοσούν και μεγαλύτερα παιδιά καθώς και ενήλικες, με τη διαφορά ότι στα μεγαλύτερα άτομα εκδηλώνεται ως απλό κρυολόγημα, που κάποιες φορές ίσως είναι σε πιο έντονη μορφή. 

Τα συμπτώματα του ιού

Οι λοιμώξεις από τον  αναπνευστικό συγκυτιακό ιό εμφανίζονται με την μορφή εποχικών επιδημιών, οι οποίες ξεκινούν στα τέλη περίπου του φθινοπώρου, εντείνονται τους χειμερινούς μήνες και διαρκούν μέχρι και την άνοιξη. Τα συμπτώματα του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού, όσον αφορά τα νεογνά και τα βρέφη, τις πρώτες δύο μέρες μοιάζουν με αυτά ενός κοινού κρυολογήματος. Το μωρό αρχικά εμφανίζει συνάχι και μερικές φορές πυρετό, ενώ από την τρίτη περίπου ημέρα η εικόνα αλλάζει καθώς τα συμπτώματα γίνονται περισσότερο έντονα:

• το μωρό ενδέχεται να έχει ξηρό βήχα και δυσκολία στην αναπνοή,
• συχνά παρουσιάζεται συριγμός στην αναπνοή του καθώς και ταχύπνοια,
• το μωρό εμφανίζει αδυναμία να θηλάσει ή και γενικότερα να τραφεί, κατάσταση που το καταβάλλει ιδιαίτερα,
• ο πυρετός συνήθως είναι χαμηλός, δεν είναι όμως σπάνιο να καταλήγει αρκετά υψηλός.

Σε κάθε περίπτωση ο παιδίατρος είναι ο μόνος αρμόδιος να διαγνώσει με ασφάλεια τη φύση της ασθένειας του μωρού σας.

Ποια μωρά είναι ευάλωτα στον ιό

Σύμφωνα με σχετικές έρευνες όλα σχεδόν τα παιδιά μέχρι τα δύο τους χρόνια θα νοσήσουν κάποια στιγμή από λοίμωξη που σχετίζεται με τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό. Υπάρχουν ωστόσο κάποια βρέφη που είναι περισσότερο ευάλωτα στον ιό αυτό και ενδέχεται να νοσήσουν βαρύτερα σε σχέση με τα υπόλοιπα. Στα μωρά που κινδυνεύουν περισσότερο ανήκουν:

• τα αγόρια
• τα βρέφη πολύ μικρής ηλικίας και τα νεογνά
• τα πρόωρα που γεννήθηκαν πριν ή και κατά τη διάρκεια της 35^ης εβδομάδας κύησης
• τα νεογνά βάρους μικρότερου των 2,5 κιλών
• τα πρόωρα με αναπνευστικά προβλήματα
• τα βρέφη με καρδιολογικές παθήσεις
• τα μωρά πολλαπλής κύησης (δίδυμα, τρίδυμα)
• τα μωρά με αδέρφια σχολικής ηλικίας
• τα βρέφη που δε θηλάζουν

Επιπλέον, υπάρχουν κάποιοι παράγοντες οι οποίοι θεωρούνται ιδιαίτερα επιβαρυντικοί και αυξάνουν την πιθανότητα να νοσήσει ένα μωρό από αναπνευστικό συγκυτιακό ιό:

• το να καπνίζει κάποιος από τους γονείς μέσα στο σπίτι συνδέεται με τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη του ιού,
• το να πηγαίνει κάποιο από τα αδέρφια του σε παιδικό σταθμό ή στο σχολείο αυξάνει δραματικά τις πιθανότητες να έρθει το μωρό σε επαφή με τον ιό
• το να έχει γεννηθεί το μωρό κατά τους μήνες που ο ιός βρίσκεται σε έξαρση.

  Γιατί τα πρόωρα μωρά είναι πιο ευάλωτα στον ιό

Η αλήθεια είναι ότι όλα τα μωρά είναι ιδιαίτερα ευπαθή και πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για ιούς εξαιρετικά μολυσματικούς, όπως είναι ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός. Αυτό συμβαίνει διότι το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι ακόμη αρκετά αδύναμο για να αντιμετωπίσει ισχυρούς ιούς και μικρόβια. Χρειάζεται χρόνο για να ενισχυθεί η άμυνα του ανθρώπινου οργανισμού και για το λόγο αυτό οι γονείς πρέπει πάντοτε να λειτουργούν προληπτικά σε ό,τι αφορά την υγεία του μωρού.

Τα πρόωρα μωρά, μάλιστα, έχουν ακόμη πιο αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα, διότι δεν έχουν προλάβει να δεχθούν αντισώματα στον οργανισμό τους από τη μητέρα τους. Η διαδικασία μετάδοσης αντισωμάτων από τη μητέρα στο έμβρυο συντελείται κατά τους τελευταίους μήνες της κύησης, με αποτέλεσμα τα πρόωρα νεογνά να στερούνται ενός σημαντικού συμμάχου για την προάσπιση της υγείας τους.

Στα πρόωρα μωρά, λόγω της αδυναμίας του ανοσοποιητικού τους συστήματος, συχνά χορηγούνται αντιβιοτικά για την πρόληψη λοιμώξεων. Τα αντιβιοτικά αυτά είναι σε θέση να εξουδετερώσουν τα πιο συνηθισμένα μικρόβια, αφήνουν όμως τα πιο σπάνια μικρόβια να δρουν ελεύθερα. Στην περίπτωση ιδιαίτερα του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού τα αντιβιοτικά δεν μπορούν ούτε καν να περιορίσουν την επιβλαβή δράση του.

Επιπλέον, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός πολύ συχνά εμφανίζεται και ενδονοσοκομειακά. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι αν ένα βρέφος παραμείνει για τουλάχιστον 4 εβδομάδες στο νοσοκομείο είναι πολύ πιθανό να νοσήσει από τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό. Οι επιστήμονες μάλιστα τονίζουν ότι οι λοιμώξεις που εμφανίζονται ενδονοσοκομειακά είναι περισσότερο επιβλαβείς από αυτές που προκύπτουν εκτός νοσοκομείου.

Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός μεταδίδεται πολύ εύκολα

Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός μεταδίδεται εξαιρετικά εύκολα, ιδιαίτερα τις περιόδους κατά τις οποίες βρίσκεται σε έξαρση (τέλη φθινοπώρου μέχρι και την άνοιξη). Η μόλυνση ενός υγιούς ατόμου γίνεται μέσω της επαφής με μολυσμένα σταγονίδια από το ρινοφάρυγγα κάποιου ασθενούς. Κάθε φορά που κάποιος ασθενής φτερνίζεται ή βήχει, μολυσμένα σταγονίδια διαχέονται στο χώρο γύρω του και είναι πολύ απλό κάποιος άλλος να έρθει σε επαφή με αυτά. Ο ιός άλλωστε παραμένει ζωντανός για αρκετές ώρες σε κάθε είδους επιφάνεια.

Επιπλέον, ένα απλό φίλημα, ένα χάδι, μια χειραψία και γενικότερα κάθε στενή επαφή είναι αρκετή για να μεταδοθεί ο ιός από το ένα άτομο στο άλλο. Η ευκολία στη μετάδοση του ιού ενισχύεται ακόμη περισσότερο σε χώρους όπου συναθροίζονται πολλά άτομα, όπως είναι οι παιδικοί σταθμοί ή το σχολείο.

Προληπτικά μέτρα για την προστασία από τον ιό

Ο καλύτερος τρόπος να προστατέψετε το μωρό σας από τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό είναι να φροντίσετε, όσο μπορείτε, ώστε το μωρό να μην έρθει σε επαφή με τον ιό. Σας παραθέτουμε μια σειρά από προληπτικά μέτρα, τα οποία γνωρίζουμε ότι είναι αρκετά δύσκολο να τηρηθούν, αποτελούν όμως ένα μέσο προστασίας για το μωρό:

• Κάθε φορά που εσείς ή κάποιος άλλος θέλει να πιάσει το μωρό, θα πρέπει πρώτα να πλένετε τα χέρια σας με ζεστό νερό και σαπούνι. Μην ξεχνάτε άλλωστε ότι τα χέρια μας είναι το πλέον συνηθισμένο μέσο μεταφοράς και διάδοσης των μικροβίων.
• Αν έχετε κρυολογήσει, έστω και αν νιώθετε ότι δεν είναι κάτι πολύ σοβαρό, δε θα πρέπει να πλησιάζετε το μωρό. Να θυμάστε ότι ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός στους ενήλικες προκαλεί απλά ένα κρυολόγημα.
• Αν το μωρό σας έχει γεννηθεί πρόωρα και έχει μεγαλύτερα αδέρφια, θα πρέπει να τα κρατάτε, όσο γίνεται, μακριά από το μωρό, ειδικά αν έχουν συναχωθεί ή αν πηγαίνουν σχολείο ή στον παιδικό σταθμό. Τα παιδιά που καθημερινά βρίσκονται σε πολυσύχναστούς χώρους, όπως είναι το σχολείο, είναι πολύ πιθανό να έρθουν σε επαφή με τον ιό και να τον μεταφέρουν στο μωρό.
• Για τον ίδιο λόγο θα πρέπει να αποφεύγεται να πηγαίνετε το μωρό σε χώρους όπου μαζεύονται πολλά άτομα.
• Δεν πρέπει να καπνίζετε κοντά στο μωρό σας!

Θεραπεία και προφύλαξη από τον ιό

Για οποιαδήποτε απορία έχετε σχετικά με τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό καθώς και για το πώς μπορείτε να προφυλάξετε ουσιαστικότερα το μωρό σας, μπορείτε να απευθυνθείτε στον παιδίατρό σας, ο οποίος θα σας ενημερώσει και θα σας καθοδηγήσει κατάλληλα.