Η κατάθλιψη αφορά ενήλικες και παιδιά

Η κατάθλιψη αφορά ενήλικες και παιδιά

Η κατάθλιψη είναι ένα από τα συνηθέστερα προβλήματα που απειλούν την πνευματική υγεία τόσο των ενηλίκων όσο και των παιδιών. Δε σημαίνει απλώς κακή διάθεση και περιστασιακή μελαγχολία ούτε μόνο αίσθημα θλίψης και απαισιοδοξίας. Συναισθήματα, άλλωστε, που είναι απολύτως φυσιολογικά για τα παιδιά, ιδιαίτερα κατά την εφηβική ηλικία. Η κατάθλιψη είναι μια κατάσταση κατά την οποία τα δυσάρεστα αυτά συναισθήματα επιμένουν για πολύ καιρό, συχνά για αρκετούς μήνες, και περιορίζουν την ικανότητα του ατόμου να λειτουργήσει φυσιολογικά στην καθημερινότητά του.

Μείζων κατάθλιψη: Η μείζων κατάθλιψη είναι μια ιδιαιτέρως σοβαρή κατάσταση που χαρακτηρίζεται από επίμονα συναισθήματα θλίψης, ανικανότητας, ενοχών αλλά και από την αδυναμία του ατόμου να αισθανθεί ικανοποίηση και ευτυχία. Η μείζων κατάθλιψη συνήθως επηρεάζει ακόμα και την καθημερινή ζωή του ατόμου σε τομείς όπως είναι οι διατροφικές του συνήθειες και ο ύπνος. Ένα παιδί που παρουσιάζει μείζονα κατάθλιψη αισθάνεται δυστυχισμένο σχεδόν κάθε μέρα της ζωής του. Στα παιδιά η κατάθλιψη μπορεί να εμφανίζεται ως κακή διάθεση ή ως έντονη ευερεθιστικότητα παρόλο που το ίδιο το παιδί δεν παραδέχεται ή δεν αναγνωρίζει καν τα συναισθήματα θλίψης που βιώνει.

Δυσθυμία: Η δυσθυμία είναι μια ηπιότερη μορφή κατάθλιψης η οποία διαγιγνώσκεται αν η κακή διάθεση του παιδιού και η ευερεθιστικότητα, παρόλο που δεν εμφανίζονται σε πολύ έντονο βαθμό, διαρκούν εντούτοις για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η δυσθυμία εκφράζεται με κακή διάθεση, χαμηλή αυτοεκτίμηση, αισθήματα απελπισίας καθώς και με επιπτώσεις στις διατροφικές συνήθειες και στον ύπνο του παιδιού. Σε αντίθεση πάντως με τη μείζονα κατάθλιψη η δυσθυμία δεν επηρεάζει καταλυτικά τη δυνατότητα του παιδιού να λειτουργήσει στην καθημερινότητά του. Η κακή διάθεση, όμως, παραμένει ένα βασικό χαρακτηριστικό της ζωής του παιδιού και δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που η δυσθυμία με την πάροδο του χρόνου τρέπεται σε μείζονα κατάθλιψη.

Διπολική διαταραχή: Η διπολική διαταραχή αποτελεί μια ακόμη μορφή της διαταραχής των συναισθημάτων και της διάθεσης του ατόμου, η οποία χαρακτηρίζεται από εναλλαγές κατάθλιψης και μανίας. Υπάρχουν δηλαδή, από τη μία, περίοδοι στη ζωή του όπου καταβάλλεται από τα συναισθήματα θλίψης και δεν έχει την απαιτούμενη ενέργεια για να αντεπεξέλθει στις καθημερινές του δραστηριότητες, και από την άλλη υπάρχουν περίοδοι όπου έχει πλεόνασμα ενέργειας και αυτό εκφράζεται με ευερεθιστικότητα και εκρηκτικές αντιδράσεις στα ερεθίσματα γύρω του.

Τα αίτια της κατάθλιψης: Η κατάθλιψη συνήθως δεν προκαλείται από ένα μοναχά γεγονός ούτε απορρέει από μια μοναχά αιτία, είναι συνηθέστερα το αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, οι οποίοι διαφοροποιούνται από άτομο σε άτομο. Η κατάθλιψη μπορεί να οφείλεται σε διαταραχές στη φυσιολογία του ατόμου, όπως για παράδειγμα στα χαμηλά επίπεδα νευροδιαβιβαστών (των χημικών ουσιών που μεταφέρουν τις πληροφορίες στο νευρικό σύστημα) στον εγκέφαλο, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα του ατόμου να αισθάνεται χαρούμενο. Μπορεί επίσης να οφείλεται σε σημαντικά γεγονότα που τραυματίζουν το άτομο, όπως είναι ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου, το διαζύγιο ή ο τερματισμός μιας σχέσης. Ενώ δεν αποκλείεται η κατάθλιψη να είναι το αποτέλεσμα μια συνεχούς πίεσης του ατόμου από συναισθήματα άγχους και στρες.

Η διάγνωση της κατάθλιψης: Παρά το γεγονός ότι όταν ένα παιδί ή ένας ενήλικας ταλανίζεται από συναισθήματα κατάθλιψης εκδηλώνει συχνά αρκετά εμφανή συμπτώματα, η διάγνωση δεν μπορεί να γίνει σύμφωνα με την προσωπική εκτίμηση κάποιου μέλους της οικογένειας, αλλά μόνο από έναν ειδικό γιατρό (συνήθως έναν ψυχίατρο), ο οποίος θα εξετάσει λεπτομερώς τον ασθενή και θα καταλήξει έγκυρα σε μια σχετική διάγνωση. Συνήθως οι γονείς ενός παιδιού μπορούν να αντιληφθούν ακόμη και τις πλέον ανεπαίσθητες αλλαγές στη συμπεριφορά και τη διάθεση του παιδιού τους και γνωρίζουν πότε το παιδί τους αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα. Αν, επομένως, αντιληφθείτε ότι το παιδί σας ή κάποιο άλλο μέλος της οικογένειάς σας παρουσιάζει πέντε ή και περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα για διάστημα που προσεγγίζει και κυρίως ξεπερνά τις δύο εβδομάδες, τότε θα πρέπει να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό:

• Αν αισθάνεται θλίψη ή πολύ άσχημα για τον εαυτό του, χωρίς εμφανή λόγο
• Αν δεν έχει την απαιτούμενη ενέργεια και διάθεση να κάνει το παραμικρό
• Αν δεν είναι σε θέση να ευχαριστηθεί τα πράγματα που παλιότερα του ήταν πολύ ευχάριστα
• Αν δεν έχει διάθεση να βρίσκεται με φίλους και συγγενείς
• Αν έχει συναισθήματα άγχους, θυμού και ευερεθιστικότητας (η ευερεθιστικότητα είναι βέβαια πολύ συχνό φαινόμενο στα παιδιά και τους εφήβους)
• Αδυναμία να συγκεντρωθεί
• Μια αξιοσημείωτη αλλαγή στο σωματικό βάρος, είτε πρόκειται για αύξηση είτε για μείωση, με μια αντίστοιχη έλλειψη ενδιαφέροντος για φαγητό ή αντιστοίχως μια αύξηση του ενδιαφέροντος για το φαγητό
•  Μια σημαντική αλλαγή στις συνήθειες ύπνου, όπως για παράδειγμα μια δυσκολία στο να αποκοιμηθεί το βράδυ ή στο να ξυπνήσει το πρωί
• Συναισθήματα ενοχής ή ότι δεν αξίζει τίποτα ως άτομο
• Πόνοι και ενοχλήσεις παρόλο που σωματικά είναι απόλυτα υγιής
• Έλλειψη ενδιαφέροντος για το τι θα συμβεί στο μέλλον
• Συχνές σκέψεις για το θάνατο ή την αυτοκτονία